இள மஞ்சள் நிற அரோமாட்டிக் சேர்மமான நைட்ரோபென்சீன் இனிமை கலந்த எரிச்சலூட்டும் சுவை கொண்டது. இதன் அமைப்பு வருமாறு: இதன் கொதி நிலை 210.9°C; உறை நிலை 5.6–5.7 °C அடர் நைட்ரிக் அமிலம், அடர் சல்ஃப்யூரிக் அமிலம் கலந்த நைட்ரேற்றக் கலயைடன், பென்சினை வினைப் படுத்துவதனால், நைட்ரோ பென்சீனைப் பெறலாம். பென்சீனைப் போலவே, நைட்ரோ பென்சீனும் பதிலீட்டு வினைகளில் ஈடு படுகிறது. ஆனால், பென்சீனை விட மிகுந்த வினைக் கட்டுபாடுகளுக்கு உட்படும்போதுதான் இத்தகைய பதிலீட்டு வினைகள் நிகழ்கின்றன. பதிலீட்டு வினைத் தொகுதி முன்னரே உள்ள நைட்ரோ தொகுதிக்கு ஒன்றடுத்த இடமான மெட்டா (meta) முனையில் இணைகிறது. <!---- பக்க ஒருங்கிணைப்புக்காகப் படம், பத்திகளுக்கு நடுவில் நகர்த்தப் படுகிறது.----> சாயங்களைத் தயாரிப்பதற்கான அடிப்படைப் பொருளான அனிலீன், நைட்ரோ பென்சீனிலிருந்தே பெறப் படுகிறது. நைட்ரோ பென்சீனை ஒடுக்க வினைக்கு உட்படுத்தினால், அனிலீன் கிடைக்கும். கரிமச் சேர்மங்களைக் கரைக்கும் கரைப்பானாக நைட்ரோ பென்சீனைப் பயன் படுத்த முடியும். ஆனால், இதன் எரிச்சலூட்டும் பண்பு இதனைக் கரைப்பானாகப் பெருமளவில் பயன் படுத்த முடியாதவாறு தடுக்கிறது. டைனமைட் முதலிய நவீன வெடி மருந்துகள் பயன் பாட்டிற்கு வருவதற்கு முன்னால், நைட்ரோ பென்சீனையும், பொட்டாசியம் குளோரேட்டையும் கலந்து, வெடி மருந்தாகப் பயன் படுத்தி வந்தனர். நியூயார்க் நகரைச் சார்ந்த பெரிய கால்வாயில் போக்குவரத்துக்கு இடையூறாக இருந்த நீரடிப் பாறை ஒன்றைத் தகர்த்துச் செப்பனிட, 1885இல் இந்த வெடி மருந்து பயன் பட்டது. நைட்ரோ பென்சீனைக் கையாளும் போது, எச்சரிக்கை தேவை. நைட்ரோ பென்சீன் தோலுடன் தொடர்புற நேர்ந்தால், தோலுடன் வினையுற்றுச் சேதப் படுத்துகிறது. இதனால், தோல் மஞ்சள் நிறமடைகிறது. இதன் ஆவியை முகர்ந்தால், நீலம் பூத்தல் (cyanosis) என்ற தோல் நோய் படர்ந்து, தோல் நீல நிறம் அடைகிறது. —ருத்ர. துளசிதாஸ்